Kun je hoogbegaafdheid herkennen aan kindertekeningen?

Sven Mathijssen
In: Talent. - Jrg. 22 (2020), nr. 1 (januari). - p. 23-25
Het signaleren van hoogbegaafde kinderen en hun behoeften blijkt een moeilijke opgave, omdat het niet altijd tot uiting komt in de klas en testscores. Hoogbegaafdheid komt niet altijd tot uiting in bijvoorbeeld Cito-scores of testresultaten. Aanwijzingen hiervoor lijken echter ook in tekeningen verstopt te zitten. Ontwikkelingspsycholoog Sven Matthijsen verdiept zich al lange tijd in de wereld van het beeldende kind, en of er aanwijzingen voor hoogbegaafdheid in tekeningen zitten. In het artikel wordt verteld over de voortgang van dit onderzoek. Er zijn verschillende scoringssystemen en manieren van analyse die hierbij gebruikt kunnen worden. In de eerste vergelijkingen van het 'teken-IQ' kwam er geen verschil naar voren. Om deze reden is er nieuw onderzoek gedaan, lettend op bepaalde kenmerken in tekeningen. Hier kwamen een aantal kenmerken uit die alleen door hoogbegaafde kinderen worden getekend, maar de conclusies zijn voorzichtig omdat deze kenmerken niet veel getekend werden. Deze bevindingen zijn wel weer een aanzet voor een vervolgonderzoek over bijzondere kenmerken in tekeningen.
Het tijdschrift is op papier in het kenniscentrum te lezen.

Slim onderpresteren aanpakken - basisschooleditie : begeleidersboek

Tania Gevaert, Ophélie Desmet
Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2020. - 192 p.
ISBN 9789044137149
In dit lespakket worden oefeningen besproken die de leerkracht of begeleider binnen en buiten de school in kan zetten omtrent onderpresteren. Onderpresteren begint vaak al erg vroeg. Leerlingen gaan uitdagingen uit de weg of ze gedragen zich faalangstig. Het boek wordt verteld aan de hand van een aantal superhelden, welke de lezer meenemen in hun leefwereld. Ze vertellen over de moeite die ze hebben bij het leren en ze reiken tips aan. De namen van de superhelden zijn Anna Angstige, Ulrike Uitsteller, Erik Eigenzinnige, Peter Perfectionist en Olivia Oogappel. In het boek worden werkvormen besproken die kunnen worden toegepast in de praktijk. Er kan mee worden gewerkt in kleine groepjes en individueel. De auteurs hebben ook een boek over onderpresteren geschreven voor het voortgezet onderwijs.
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost € 17,40

Misdiagnose en dubbeldiagnose bij hoogbegaafdheid : onderscheid en overlap met bijkomende (psychische) problematiek

James T. Webb, Edward R. Amend, Paul Beljan
2e dr. - Assen: Van Gorcum, 2020. - 400 p.
1e dr.: 2013
ISBN 9789023256076
 Dit handboek probeert zorgprofessionals en ouders te helpen verhelderen of het vaak eigenzinnige gedrag van hoogbegaafde kinderen ten dele voortkomt uit een bepaalde stoornis. Hierbij worden adviezen gegeven voor toepassing van deze kennis in de praktijk. Deze tweede editie is geheel herzien, aansluitend bij zowel de DSM-5 als de ICD-10, en is uitgebreid met hoofdstukken over verslaving, auto-immuunproblemen en leerstoornissen. Belangrijke onderwerpen zijn hierbij: Diagnoses die vaak bij hoogbegaafde kinderen en volwassenen worden gesteld. Typerende eigenschappen van hoogbegaafde kinderen en volwassenen. Kenmerken van gangbare misdiagnoses. Dubbel bijzonder zijn, bijvoorbeeld met hoogbegaafdheid én leermoeilijkheden. Richtlijnen om misdiagnostiek te voorkomen. Problemen in de ouder-kindrelatie. Problematiek bij hoogbegaafde volwassenen. Het selecteren van een begeleider of zorgprofessional. Deze druk is een vertaling van de nieuwste Amerikaanse druk en de vertalers zijn Nederlandse experts die de informatie hebben omgezet naar de Nederlandse situatie.
Dit boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost € 48,-

Ontlokkers : oplossingsgericht exploreren met leerlingen

[s.l.] : HB Spellen
ISBN 7440833888827
Met Ontlokkers kom je tot een dieper gesprek met de (begaafde) leerling. Met de ontlokkende en tot de verbeelding sprekende vragen krijg je als (onderwijs)professional samen met de leerling helder wat zijn of haar doelen zijn. De vragen zijn zo opgezet dat ze uitnodigen tot oplossingsgericht werken. Ontlokkers vormen een eerste stap in het motiveren tot gedragsverandering.
De Ontlokkers bevatten 34 vragen in 7 categorieën: Maatschappij, Jezelf, Relaties, Zelbeeld, Thuis, School en Toekomst. Daarnaast zijn er 2 Ontsnappingskaarten.
De kaarten zijn rustig vormgegeven, waardoor ze bovendien inzetbaar zijn bij leerlingen die snel last hebben van afleiding of overprikkeling. De Ontlokkers passen goed binnen oplossingsgericht werken.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 23,95

Positieve kijk op hoogbegaafdheid : themanummer JSW

JSW. - Jrg. 104 (2019-2020), nr. 5 (januari 2020) : themanummer

- De risico's van hypes : passend pedagogisch-didactisch handelen / Eleonoor van Gerven

- Hoe ondersteun je hoogbegaafden? : Cheeta's, konijntjes en gazelles / Femke van der Wilt

- Onderwijs op een begaafdheidsprofielschool : hoogbegaafden begeleiden / Hannie Kiers

- Aandacht voor het zelfbeeld : hoe zien kinderen zichzelf? / Anouke Bakx

- Vooruit lezers / Marieke Baselmans

https://www.jsw.nl/

Meer dan slim : talentgerichte begeleiding van hoogbegaafde kinderen en jongeren

Corry Wolters
Huizen : Pica, 2020, - 208 p.
ISBN 9789492525857
Beschrijving van hoe hoogbegaafde kinderen en jongeren begeleidt kunnen worden, zodat hun talent tot recht kan komen. Hoogbegaafde kinderen en jongeren hebben niet alleen een bovengemiddelde intelligentie; ze denken ook anders, ervaren de wereld anders én voelen anders. Vaak beleven ze indrukken en prikkels uit hun omgeving op een intense manier. Die intense beleving maakt dat deze kinderen sensitief zijn. Door deze sensitiviteit ondervinden hoogbegaafde kinderen en jongeren soms problemen op school. De auteur is van mening dat door het coachen van kinderen op sociaal en emotioneel gebied en bij het ontwikkelen van hun leervaardigheden, ze hun zelfvertrouwen versterken en ze hun zelfregulatie verbeteren. De sensitiviteit is dan niet langer een last maar draagt bij aan de ontwikkeling van hun talent. Het boek bestaat uit een theoretische onderbouwing, met daarnaast een stappenplan voor begeleidingsgesprekken, een hoofdstuk dat geschreven is voor het kind, tientallen werkvormen en een aantal bijlagen. Ook worden het boek ondersteund met casussen uit de eigen praktijk van de auteur.
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost € 24,95

Ouders doen ertoe : het belang van een goede opvoeding, in het bijzonder voor gevoelige en begaafde kinderen

Gerarda van der Veen
Steenwijk : 248media, 2019.
ISBN 9789079603527
Dit boek wil duidelijk maken dat ouders ertoe doen.De kwaliteit van de opvoeding maakt alle verschil. Gerarda van der Veen legt uit waar een goede opvoeding aan voldoet en hoe die ervoor zorgt dat kinderen het leven – hoe dynamisch en veeleisend ook – aan kunnen en er ook nog wat van weten te maken.
Ouders doen ertoe gaat over het opvoeden van alle kinderen, maar weerspiegelt ook de expertise van de auteur met hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid. Zij legt uit hoeveel baat hoogsensitieve en hoogbegaafde kinderen hebben bij een goede opvoeding, omdat een stevige innerlijke basis ieder 'anders zijn' kan dragen. Daarnaast werpt zij licht op de twee uitingen van gevoeligheid (hoogsensitief en hoogstimulatief) en geeft aan hoe een opvoedkundige aanpak zonder diepgang kan leiden tot gedrag bij kinderen dat lijkt op hooggevoeligheid, maar het niet is.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: 22,95