Bloomen met kleuters : werkboek : op ieder gewenst moment verrijking bieden met de taxonomie van Bloom

Fanny Cattenstart, Marieke Groenewold
 Amsterdam : Expertgroep Ontwikkelingsvoorsprong, 2019 . - 95 p.
Met 4 sets Bloomkaarten.
Hulpmiddel voor leerkrachten om ieder gewenst moment verrijking te kunnen aanbieden aan kleuters, gebaseerd op de taxonomie van Bloom. Aan de hand van voorbeelden oefent de leerkracht met het toepassen van de zes denkvaardigheiden: onthouden, begrijpen, toepassen, analyseren, evalueren, creëren. Verschillende lesactiviteiten komen aan de orde, zoals het spelen in hoeken, het gebruiken van spelmateriaal en buitenspelen. Bij elke activiteit worden voorbeelden gegeven van vragen en opdrachten bij de zes verschillende Bloomniveaus.
Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid : jonge kind

Meten is geen weten : grote verschillen tussen uitslagen van intelligentietests

Artikel van Carla Desain in Talent. - jrg. 21, nr. 6 (november 2019) ; p. 6-11

Hoogbegaafdheid is meer dan een hoge intelligentie, daar is iedereen wel van overtuigd. Maar voor toelating - of niet - tot voorzieningen voor hoogbegaafde leerlingen wordt wel degelijk goed gekeken naar de score op een IQ-test. Sommige voltijds-hb-klassen hanteren de 130-punten-grens behoorlijk strikt. Met 125 kom je niet snel binnen. De ontdekking die Judith Kertai deed tijdens haar diepgravende masteronderzoek voor de studie orthopedagogiek, roept grote vraagtekens op over dit toelatingsbeleid - en over de bruikbaarheid van intelligentietesten voor (vermoedelijk) hoogbegaafde kinderen. Wat blijkt: de RAKIT-2 ziet een kind (veel) eerder als hoogbegaafd dan de WISC-V.

Open het artikel Meten is geen weten

De droomdenker : lees- en werkboek over hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit en beelddenken

Suzanne Buis
[s.l.] : Vol liefs, 2017. - 48 p.
ISBN 9789082661910

De auteur geeft een kijkje in het hoofd van het personage Wouter, een gevoelige beelddenker. Op school denkt de juf dat Wouter niet goed oplet, maar niets is minder waar. Wouter beleeft de wereld op een andere manier in dit lees- en werkboek over hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit en beelddenken. Hij heeft een levendige fantasie en werkt in zijn hoofd aan raadsels en uitvindingen.
De Droomdenker is een boek om samen (vanaf 5 jaar) of zelf (vanaf 7 jaar) te lezen en mee aan de slag te gaan. Wouters verhaal kan helpen om te praten over eventuele problemen (thuis en op school) en biedt ruimte om oplossingen te bedenken. Naast elke ervaring van Wouter staan in dit boek reflectieve vragen aan de lezer, waarbij ruimte is opengelaten om alle antwoorden op te schrijven of te tekenen. Aan het eind van sommige pagina's staat ook informatie en worden tips gegeven.

Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 19,50

Reken- en wiskundeonderwijs aan (potentieel) hoogpresterende leerlingen

In dit themarapport beschrijft de Inspectie de resultaten van het themaonderzoek Reken- en wiskundeonderwijs aan (potentieel) hoogpresterende leerlingen. In dit onderzoek is gezocht naar kenmerken die bijdragen aan effectief reken- en wiskundeonderwijs voor hoogpresterende leerlingen. Het onderzoek is uitgevoerd op basisscholen, scholen voor speciaal onderwijs en havo/vwo-afdelingen.
Aanleiding voor dit thematisch onderzoek is de daling van het aandeel hoog en excellent presterende leerlingen voor rekenen en wiskunde. Het onderzoek laat zien dat het huidige reken- en wiskundeonderwijs de (potentieel) hoogpresterende leerlingen onvoldoende uitdaagt om tot een hoger niveau te komen. Het rapport bevat verschillende aanbevelingen die kunnen bijdragen aan effectief reken- en wiskundeonderwijs voor (potentieel) hoogpresterende leerlingen.

• Open Reken- en wiskundeonderwijs aan (potentieel) hoogpresterende leerlingen
• Open Technisch rapport bij het eindrapport Reken- en wiskundeonderwijs aan (potentieel) hoogpresterende leerlingen 

Rory's story cubes

[S.l.] : Story Cubes, 2009
Rory's Story Cubes willen creatief denken stimuleren. Gooi de dobbelstenen, bekijk de verschillende afbeeldingen die nu te zien zijn en laat je verbeelding je leiden door een verhaal dat begint met "Lang geleden...". De negen dobbelstenen, elk met plaatjes op alle zes zijden, voor een totaal van 54 plaatjes. Dit betekent dat met elke rol van de dobbelstenen meer dan 10 miljoen combinaties gebruikt kunnen worden als inspiratie voor een verhaal. De Cubes kunnen overal gebruikt worden. Het geheim is om niet te lang na te denken over het verhaal. Werp een korte blik op de dobbelstenen en begin.
Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid

Leren leren racespel : leg een baan, start de race, begin te leren

Bouke van der Meulen
Drachten : Eduforce, 2019
ISBN 9789492990174

Spel rondom leren leren voor meer- en hoogbegaafde kinderen. Het doel van dit spel is bewustwording van de werking van executieve functies en het leren nadenken over het eigen handelen, leren-leren. Via kennis- en inzichtvragen moet de groep/klas tijdens het spel zoveel mogelijk punten proberen te verzamelen. De groep krijgt 50 bonuspunten bij de finish als alle 9 groepsvragen (executieve functies) zijn behandeld op het reflectieblad.
Er zijn A, B, C en D vragen. Het spel kan meerdere keren per jaar gespeeld worden door bijvoorbeeld de eerste keer alleen de A-vragen van de groepsvragen te behandelen. Er zijn mogelijkheden om naar eigen inzicht te variëren. Het spel is geschikt om te spelen in de plusklas, maar ook in de reguliere groep. Geschikt voor leerlingen van groep 5-8. Er is geen maximum aantal spelers, de spelers gaan samenwerken. Het spelen van het spel duurt 30 - 60 minuten. 

Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 58,60

KIQT+

De KIQT+ [Kinder IQ Test Plus], ontwikkeld door Scaliq Psychometrics, is een nieuwe test voor kinderen waarvan wordt vermoed dat ze meer- of hoogbegaafd zijn. De test is op zijn best bij een IQ van 115 tot 170, waar veel andere testen zich richten op het gemiddelde kind (IQ 85-115). De test bevindt zich in de validatiefase. Scaliq Psychometics zoekt nog mensen die mee willen doen met het ijkingsproces.
Bron: Jo Verlinden, hij bezocht de workshop KIQT+ tijdens de SLO conferentie over hoogbegaafdheid.
Lees meer over KIQT+

'Speciaal onderwijs' voor slimme leerlingen : gaan we verstandig om met onze slimme leerlingen?

Joop A.E. Smits
Nijmegen : Radboud Universiteit, 2019. - 258 p.
Met lit. opg.
Verslag van onderzoek met als doel het vaststellen of hoogbegaafde kinderen profijt hebben van een speciale voorziening voor hoogbegaafde leerlingen, het Voltijd Hoogbegaafdenonderwijs (VT-HB). In het onderzoek is gekeken naar de cognitieve en affectieve onderwijsresultaten van schoolverlaters in het VT-HB-onderwijs. Hoogbegaafde leerlingen van VT-HB-scholen blijken gemiddeld beter te scoren op twee cognitieve indicatoren in absolute zin voor de drie vakken rekenen/wiskunde, spelling en begrijpend lezen dan leerlingen van zusterscholen, reguliere scholen die onder hetzelfde regiem vallen als VT-HB-scholen. Een kanttekening die hierbij wordt gegeven is dat het feitelijk niveau bij aanvang al significant beter was bij alle vakken. Er wordt geconcludeerd dat de gunstige cognitieve onderwijsresultaten nauwelijks verklaard worden door kwaliteitskenmerken van het VT-HB-onderwijs (alleen bij spelling). Maar Smits stelt dat dat de voorsprong bij aanvang met een gecomprimeerd leerstofaanbod en in een sterk gereduceerde onderwijstijd significant toeneemt bij de vakken spelling en begrijpend lezen. VT-HB-scholen realiseren ondanks het comprimeren van de leerstof in een relatief korte tijd toch veel extra leerwinst voor de vakken spelling en begrijpend lezen en zorgen ervoor dat de achterstand bij onderpresteerders vanuit het basisonderwijs wordt omgezet in een voorsprong. Een kritische bevinding bij de leerresultaten is echter dat een kwart van de hoogbegaafde leerlingen geen profijt heeft van het VT-HB-onderwijs. Daarnaast zijn worden de interpersoonlijke competenties gunstig beïnvloed door het VT-HB-onderwijs; is de reikwijdte van het leerstofaanbod en de afwisseling in werkvormen beter; en blijkt de kwaliteit van het didactisch handelen en van de school als organisatie op veel aspecten significant beter te zijn dan deze aspecten in het basisonderwijs op de ‘zusterscholen’. Smits concludeert dat er voldoende redenen zijn om het bestaansrecht van het VT-HB-onderwijs te rechtvaardigen. Verder blijkt dat de kwaliteit van de schoolleiding vooral van invloed is op de kwaliteit van de school als organisatie en op het handelen van leraren, maar niet rechtstreeks op de onderwijsresultaten; dat het welbevinden van leraren en leerlingen niet samenhangt met de leerresultaten; dat sociale veiligheid en structuur van belang zijn voor de persoonsontwikkeling; dat het 'Big Fish-Little-Pond-Effect’ niet wordt bevestigd; en dat een zeer hoog IQ nauwelijks toegevoegde waarde heeft voor onderwijssucces. Er worden ten slotte aanbevelingen op leerling- en schoolniveau gedaan voor het VT-HB-onderwijs.
Open 'Speciaal onderwijs' voor slimme leerlingen

Hoe ga je om met slimme leerlingen? : hoogbegaafden ruimte geven

Joop Smits, Cor Aarnoutse
In: JSW. - Jrg. 104 (2019-2020), nr. 1 (september 2019); p. 32-35
Met lit.opg.
Bespreking van de context waarin hoogbegaafde leerlingen het beste tot hun recht komen. Dit wordt gedaan aan de hand van een onderzoek van Joop Smits, oud-onderwijsinspecteur en onderzoeker, naar de meerwaarde van voltijd-hoogbegaafde scholen (VT-HB-scholen). De conclusie is dat er voldoende redenen zijn om het bestaansrecht van de VT-HB-scholen te rechtvaardigen, ondanks het feit dat ongeveer een kwart van de hoogbegaafde leerlingen op cognitief terrein minder profijt heeft van dit onderwijs dan verwacht. Er zijn onvoldoende gegevens beschikbaar over plusklassen om daarover algemene uitspraken te kunnen doen, er kunnen wel voorlopige bevindingen worden geschetst. Deze bevindingen worden aangegeven in de vorm van trends. Allereerst zijn er nauwelijks verschillen waargenomen tussen de plusklasschoolverlaters en de VT-HB-schoolverlaters wat hun leerresultaten betreft. Ten tweede zijn er nauwelijks verschillen waargenomen tussen de plusklasschoolverlaters en de VT-HB-schoolverlaters wat betreft hun affectieve onderwijsresultaten. En ten slotte komen de belangrijke verschillen tussen plusklassen en VT-HB-scholen tot uiting in het uitdagender karakter van het VT-HB-onderwijs en een veelzijdiger leerstofaanbod. Volgens Smits is aanvullend onderzoek nodig om algemeen geldende conclusies te kunnen trekken. Vooralsnog is de hypothese te formuleren dat hoogbegaafde leerlingen in plusklassen goede onderwijsresultaten behalen. Lees meer over de beschrijving van het onderzoek

Onderwijs aan zeer makkelijk lerenden of hoogbegaafden : een overzicht van de wetenschappelijke kennis

Willy de Heer
Utrecht : Eburon, 2019. - 104 p.
ISBN 9789463012355
Beknopt overzicht van wetenschappelijke kennis over het onderwijs aan kinderen die zeer makkelijk leren, veelal hoogbegaafden genoemd. Ingegaan wordt op de definiëring van zeer makkelijk lerend of hoogbegaafd, de noodzaak van aangepast onderwijs voor deze kinderen, de gevolgen als het onderwijs niet aan hen wordt aangepast, en de vraag welke aanpassingen nodig zijn.
Auteur Willy de Heer is oprichtster van de stichting Kenniscentrum voor Makkelijk Lerenden. De missie van de stichting is om zeer makkelijk èn makkelijk lerenden onderwijs te bieden dat aansluit bij hun leerbehoeften, waardoor zij hun persoonlijkheid, talenten en geestelijke en lichamelijke vermogens zo volledig mogelijk kunnen ontplooien.
Prijs: € 16,--

enIQma : professionaliseringsspel (hoog)begaafdheid

Anouke Bakx
Assen : Van Gorcum, 2019
ISBN 9789023256649
EnIQma is een professionaliseringsspel rondom (hoog)begaafdheid voor het primair onderwijs. Het spelbord is gebaseerd op het model van handelingsgericht werken. Met het spel kan een schoolteam oefenen met casussen en signalen die mogelijk wijzen op (hoog)begaafdheid. Het spel biedt ook een methodiek aan waarmee een leerkracht aan de slag kan gaan voor zijn of haar leerlingen. EnIQma bevat in totaal drie spelvormen en een methodiek.
De spelvormen:
- Feit of fabel: een spel wat kan gespeeld worden als start van EnIQma of als losse activiteit, waarin de kennis over (hoog)begaafheid getoetst kan worden. Deze ronde kan gespeeld worden als start van het spel of als losse activiteit, bijvoorbeeld aan het begin van een vergadering of studiedag.
- Casus: ontdek als team welke signalen van (hoog)begaafdheid je kunt tegenkomen bij leerlingen en bespreek die met elkaar aan de hand van casussen.
- Onderzoek: onderzoek wat iemand ziet/vermoedt en verken welke acties hierbij passend zijn. Met de grote uitgewerkte onderzoekskaarten worden er tips gegeven en kan het team verkennen welke stappen gezet kan worden richting passend onderwijs voor (hoog)begaafde kinderen.
Na het spelen van de spelrondes kunnen de opgedane inzichten toegepast worden in de praktijk. Hierbij worden alle stappen op de voor- en achterkant van het spelbord doorlopen met de bijbehorende kaarten. Zo wordt op systematische wijze onderzocht welke acties een team kan inzetten bij (hoog)begaafde leerlingen van zijn of haar
school, wie hierbij betrokken is en hoe acties geëvalueerd worden. De methodiek kan helpen bij het maken van een handelingsplan.
Op www.eniqma.nl is achtergrondinformatie over het spel te vinden en ondersteunende filmpjes.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 55,--

Wat is jouw talent? : een boek voor jonge hoogbegaafde kinderen en hun ouders

Gloria van Donge
Steenwijk : 248media uitgeverij, 2019. - 136 p.
Vijf prentenboeken in een band voor jonge hoogbegaafde kinderen en hun ouders (of leerkrachten). De verhalen gaan over kinderen die hulp nodig hebben om de problemen te begrijpen die met hun talenten samenhangen en die hun sterke punten moeten leren waarderen in plaats van dat ze zich alleen maar op hun zwakke punten richten. Na elk verhaal volgen er een aantal pagina’s voor het kind met activiteiten en vragen, evenals een aantal pagina’s voor ouders (of leerkrachten) met informatie over het betreffende onderwerp en tips voor waar ze met het kind over kunnen praten. Dit boek wil kinderen helpen om een positief zelfbeeld te krijgen en zichzelf te accepteren zoals ze zijn. In elke boekje staat een ander personage centraal.
5 delen kosten € 79,95

Speciaal onderwijs voor slimme leerlingen : gaan we verstandig om met onze slimme leerlingen?

Joop A.E. Smits
Februari 2019
Onlangs is een onderzoek (Smits, 2019) afgesloten naar de meerwaarde van voltijd-hoogbegaafde scholen (VT-HB-scholen). De conclusie is dat er voldoende redenen zijn om het bestaansrecht van het ‘speciaal onderwijs’ voor hoogbegaafde leerlingen te rechtvaardigen, ondanks het feit dat ongeveer een kwart van de hoogbegaafde leerlingen op cognitief terrein minder profijt heeft van dit onderwijs dan verwacht. Zijn er onderzoeksbevindingen die relevant zijn voor een ‘gewone’ basisschool en voor de plusklasaanpak? Er zijn onvoldoende gegevens over plusklasleerlingen om daar valide en algemeen geldende uitspraken over te doen. Wel zijn er met grote terughoudendheid enkele voorlopige bevindingen te schetsen.
Lees hier verder

Signaleren en diagnostiek van cognitieve begaafdheid

In dit inleidend artikel van KU Leuven wordt uitgelegd waarom het belangrijk is om op school zicht te krijgen op de kinderen die cognitief begaafd zijn en op welke manier dit kan gebeuren. Het artikel linkt ook naar de besprekingen van de belangrijkste Nederlandstalige signaleringsprotocollen.
Open Signaleren en diagnostiek van cognitieve begaafdheid

Cognitief begaafd en naar het secundair onderwijs

In dit artikel beschrijft dra. Alicia Ramos (project TALENT van KU Leuven) een aantal uitdagingen die de overgang van basis- naar secundair onderwijs met zich meebrengt voor cognitief begaafde jongeren. Deze uitdagingen kunnen er toe leiden dat sommige begaafde jongeren met zichzelf in de knoop geraken, waardoor ze bijvoorbeeld elke uitdaging gaan vermijden of inspanningen voor school op een erg laag pitje gaan zetten. Het artikel sluit af met enkele mogelijke bouwstenen voor een aanpak die de kans op probleemgedrag kan verkleinen.
Open Cognitief begaafd en naar het secundair onderwijs

TALENT-platform rond cognitieve begaafdheid is online

Het platform van project Talent van de KU Leuven wil uitgroeien tot een dynamische online kennis- en ontmoetingsplek rond cognitieve begaafdheid. Een thematisch geordende kennisbank, een overzicht van professionals, scholen en organisaties die rond begaafdheid werken en een werkgroepmodule zijn de drie kernonderdelen van het huidige TALENT-platform. Binnenkort komt daar nog een vierde onderdeel bij: een online plek waar het leermiddelen voor cognitief begaafde leerlingen tracht samen te brengen. Open het TALENT-platform

Intakevragenlijst en gespreksplaat voor de onderbouw

• De intakevragenlijst kleuters (SLO 2018) maakt de voorsprong of achterstand van een kleuter duidelijk.
  Open de Intakevragenlijst kleuters
• De vernieuwde gespreksplaat geeft informatie, tips, theorieën en hulpmiddelen. De vragen die aan de orde komen: Hoe herken je potentie bij een kind? Zijn talenten altijd zichtbaar? Hoe begeleid je talentvolle kinderen?
  Open de gespreksplaat Hoe zie jij talenten bij jonge kinderen

Kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong

Sam Tomlow
Zeist : Christofoor, 2019. - 175 p.
Hoe kun je als ouder en als leerkracht een kleuter met een ontwikkelingsvoorsprong ondersteunen? Welke onderwijsvraag stelt dit kind?
Geschreven vanuit de visie van het vrije schoolonderwijs. De auteur gaat in op het in gebruik nemen van het eigen lichaam en de onderste vier zintuigen en hoe dit van invloed is op de ontwikkeling van het kind.
Prijs: € 13,--

Wat is cognitieve begaafdheid? | Ervaringen met Lesson study

In deze editie TALENT-nieuwsbrief een artikel rond wat cognitieve begaafdheid nu precies is én enkele bevindingen van de leraren die in onze Lesson Study aan de slag gingen met hun eigen lesgeven aan cognitief begaafde leerlingen. Open Nieuwsbrief nr. 5 van TALENT-nieuwsbrief

Grillige begaafdheidsprofielen bij zeer makkelijk lerende leerlingen in het basisonderwijs

Natasja Takács-Tielenburg
In: Orthopedagogiek: Onderzoek en Praktijk. - Jrg. 58 (2019), nr. 3-4 (maart-april); p. 89-111
Uit verschillende onderzoeken blijkt dat het Nederlandse onderwijs niet altijd goed in staat is om tegemoet te komen aan de onderwijs- en zorgbehoeften van de hoogbegaafde leerling. Mogelijke verklaringen hiervoor zijn het vergeten van de grote variabiliteit binnen deze groep van zeer makkelijk lerende leerlingen en het leggen van de nadruk op bovengemiddelde, vaak cognitieve, capaciteiten bij de identificatie. Bij deze groep leerlingen kunnen echter grillige begaafdheidsprofielen worden verwacht met sterke en zwakke punten en verschillende talenten. Bij 22 leerlingen in groep 7 van het regulier basisonderwijs werden zes tests afgenomen, die zowel de cognitieve capaciteiten, de taakgerichtheid en -toewijding als de creativiteit meten. Hieruit bleek dat zeer makkelijk lerende kinderen niet enkel bovengemiddeld scoren. Verder werd gevonden dat iedere zeer makkelijk lerende leerling in het bezit is van een grillig en uniek begaafdheidsprofiel. Aanbevolen wordt om bij de identificatie van zeer makkelijk lerende kinderen niet alleen gebruik te maken van tests die de cognitieve capaciteiten meten maar ook gegevens te verzamelen over de taakgerichtheid en -toewijding en de creativiteit en die te combineren met gegevens van andere bronnen, zoals de mening van de leerkracht, om zo voor elke leerling een individueel begaafdheidsprofiel te creëren. Geconcludeerd wordt dat het om zeer makkelijk lerende leerlingen in het regulier basisonderwijs te laten excelleren van essentieel belang is om bij deze profielen aan te sluiten. 

Zoek het even lekker zelf uit : uitdagende opdrachten om te leren plannen

Harrie Meinen
Amsterdam : Boom, 2019. - 160 p.
ISBN 9789024407699
In Zoek het even lekker zelf uit staan vijftig uiteenlopende opdrachten zoals het ontwerpen van een doolhof, Japans rekenen en Ceasarcodes maken. Deze opdrachten dagen kinderen uit om nieuwe dingen te leren, en tegelijkertijd hun planningsvaardigheden te trainen.
Kinderen die net iets meer aankunnen leren sneller. Dit doen ze het liefst door zelf te ontdekken, zelf te experimenteren en zelf te onderzoeken. Ze gaan vaak direct aan de slag, zonder dat ze de opdracht goed lezen. De opdrachten in dit boek, Huzzels, zijn uitdagende opdrachten die leerlingen in groep 7 en 8 stimuleren in iets wat veel intelligente kinderen lastig vinden: plannen en evalueren. De opdrachten moeten namelijk allemaal worden uitgevoerd via een vaste structuur, met het zogenaamde 'Werkplanformulier'.
Uit de lijst met Huzzels zoekt de leerkracht een passende Huzzel. De leerling gaat vervolgens aan de slag met de opdracht en vult het werkplanformulier in. De leerling beschrijft op het werkplanformulier de opdracht, wat er nodig is, hoe hij of zij het werk gaat aanpakken en op welk moment er gewerkt wordt. Na maximaal drie weken moet de opdracht af zijn, en beoordeelt de leerling eerst zelf zijn werk aan de hand van vragen op het formulier. Tenslotte evalueert de leerling samen met de leerkracht de opdracht, en wordt er bekeken of er verbeterpunten zijn.
Prijs: € 25,25

Gaan we verstandig om met onze slimme kinderen? : de meerwaarde van voltijd-hoogbegaafde scholen

Dit is de titel van een artikel in Basisschoolmanagement nummer 4 (2019), p. 4-8 van Joop Smits en Cor Aarnoutse.
Uit hun onderzoek blijkt dat de kwaliteit van het speciaal onderwijs voor hoogbegaafde kinderen over het algemeen zeer goed is en beter dan dat van zogenaamde zusterscholen. Ze concluderen dat er voldoende redenen zijn om het bestaansrecht van het speciaal onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen te rechtvaardigen, ondanks het feit dat ongeveer een kwart van de hoogbegaafde leerlingen op cognitief terrein weinig profijt heeft van dit onderwijs.

CBS De Akker focust op executieve vaardigheden : plannen en organiseren

Martin van Rooij
In: Talent. - Jrg. 21 (2019), nr. 2 (maart); p. 18-21
CBS De Akker in Meppel begon in 2011 met passend onderwijs voor hoogbegaafde kinderen: de Kwadraatafdeling. Aanleiding hiervoor was dat veel hoogbegaafde kinderen vastliepen in het onderwijs en thuis kwamen te zitten. Bij de Kwadraatafdeling laten de leerkrachten de kinderen bewust op weerstand en problemen stuiten, zodat ze op jongere leeftijd al leren om hiermee om te gaan, en niet pas aan het eind van de middelbare school of op de universiteit. In het afgelopen jaar zijn op de school executieve functies steeds meer centraal komen te staan. De leerkrachten maken duidelijk wat zij op dit gebied van de leerlingen verwachten en leggen uit wat executieve functies zijn en waarom deze nodig zijn om succesvol te zijn op de middelbare school. Dat gaat met de methode Wijzer in Executieve Functies van Pica. Het effect van de versterkte focus op executieve functies is nog niet zichtbaar. Vanuit de Rijksuniversiteit Groningen zal hier onderzoek naar worden gedaan.

Hoogbegaafd, en toch een jaar blijven zitten

Verslag van onderzoek van de KU Leuven, de Universiteit Antwerpen en de UGent naar het verloop van de schoolcarrière van hoogbegaafden in vergelijking met die van ‘normale’ leerlingen. Opvallend: op het einde van het middelbaar blijkt dat een op de tien hoogbegaafde leerlingen al eens is blijven zitten. Bij jongens zelfs één op de zes. Lees meer

Zorgen voor en om hoogbegaafden? Vind de wegen in de wereld van de (jeugd)zorg

Ilse van Hout
Oirschot : Klavertje Vijf, 2019
Brochure over de wegen die ouders kunnen bewandelen bij het aanvragen van zorg voor hoogbegaafde jongeren. Voorbeelden van onderwerpen van hulpvragen op basis waarvan de gemeente zorg zou kunnen indiceren, zijn volgens de auteur: - Beperkt zelfvertrouwen - Geen reëel zelfbeeld - Fysieke en mentale onrust, bijvoorbeeld door overprikkeling - Opvallend/zorgelijk gedrag - Sociale situaties niet begrijpen - Geen (sociale) aansluiting kunnen vinden - Gebrek aan zelfinzicht - Niet weerbaar zijn - Tekort aan gelijkgestemden om begrepen te worden - (Sociale) angsten - Gebrek aan dagbesteding of werk - Eenzaamheid, depressie, psychische klachten - Suïcidale gedachten In de brochure wordt ingegaan op de Jeugdwet en het aanvraagtraject voor Zorg in Natura (ZIN) en PersoonsGebonden Budget (PGB), zowel vanuit het perspectief van ouders als zorgaanbieders.
De brochure is te bestellen via info@klavertje-vijf.nl

Talent jrg. 21, nr.2 2019

In het nieuwste nummer van Talent o.a. de volgende artikelen:

Vergoede zorg en pgb’s bij hoogbegaafdheid
Priscilla Keeman
p. 12-14
Hoe moeilijk of makkelijk is het om zorg voor hoogbegaafde kinderen vergoed te krijgen? Pedagoge en voormalig gezinsvoogd Ilse van Hout bundelde alle vragen die ze tegenkwam en schreef er een brochure over.‘ De hulpvraag goed formuleren, dat is belangrijk.’

CBS De Akker focust op executieve vaardigheden
Martin van Rooij
p.18-21
Hoogbegaafde kinderen hebben vaak moeite met plannen en organiseren. Dat leidt op de middelbare school tot problemen, waardoor het talent niet volledig tot bloei komt. CBS De Akker in Meppel onderkende het probleem en besloot stevig in te zetten op verbetering van de executieve vaardigheden.

Een nieuwe school voor de Intenso's : een nieuw avontuur voor de Intenso vijfling

Saskia Claassens-Hopstaken
Amsterdam : Brave New Books, 2019
ISBN 9789402188127

Boek voor (hoog)sensitieve en/of (hoog)begaafde kinderen. De theorie over de overexcitabilities (uit de positieve desintegratie theorie van prof. Dabrowski), ook wel overprikkelbaarheden of intensiteiten genoemd, is concreet, beeldend en toegankelijk gemaakt door de vijf intensiteiten te vertalen naar vijf draakjes. Deze vijf draakjes bezitten de eigenschappen die passen bij de vijf intensiteiten. Er is gekozen voor draakjes omdat de intensiteiten overeenkomsten vertonen met draakjes; zij hebben de mogelijkheid om je te laten vliegen maar er zit ook vuur in. Vuur dat bij overprikkeling of onderprikkeling gespuwd kan gaan worden. De bedoeling achter de Intenso's is kinderen, ouders en onderwijsprofessionals inzicht te geven in de vijf intensiteiten. Ieder mens heeft één of meerdere van deze intensiteiten en bij (hoog)sensitieve en/of (hoog)begaafde kinderen kunnen deze intensiteiten vaak in sterke mate worden waargenomen. Overprikkeling kan leiden tot bepaald gedrag en voor veel kinderen zorgt dit gedrag voor een stempel, terwijl het enkel om gedrag gaat. De missie is om stempels te verminderen en om begrip te vergroten.

€ 27,50

Mijn hoogbegaafde puber : inspiratieboek voor ouders van hoogbegaafde jongeren

Suzanne Buis
Steenwijk : 248media, 2018. - 152 p.
ISBN 9789079603473
Hoogbegaafde jongeren nemen veel zaken waar. Er is zo veel onlogisch, zo slecht geregeld in de wereld, er is zo veel onrecht en ellende, wie gaat er nu eens iets oplossen?! Daarbij komen grote denkprocessen op gang, waarbij soms alle energie uit het lichaam verdwijnt. Dit kan leiden tot ongemotiveerd gedrag, althans in de ogen van ouders en leerkrachten. In ernstige gevallen kunnen er zelfs depressies of hevige ruzies ontstaan.
Dit boek geeft antwoord op vragen als:
– Waarom doet mijn hoogbegaafde puber zo sloom/brutaal/chaotisch?
– Hoe weet ik wat er omgaat in mijn hoogbegaafde puber?
– Waarom hebben sommige hoogbegaafden juist een prima puberteit?
– Hoe bereiken wij samen een leefbare puberteit?
Met persoonlijke verhalen van pubers, ouders en leerkrachten.
Prijs: € 20,95

Jouw begaafde leerling

Franka van Vlokhoven
Assen :Van Gorcum, 2019. - 176 p.
ISBN 9789023256458
Basis voor het signaleren en begeleiden van (hoog)begaafde leerlingen. De auteur legt uit hoe een klimaat kan worden gecreëerd waarbinnen deze leerlingen zich verder kunnen ontwikkelen. Ook de kenmerken en eigenschappen komen uitgebreid aan bod, ondersteund met praktijkvoorbeelden. Hoe laat je de begaafde leerling zien dat je hem of haar serieus neemt? Hoe bied je een veilige plek binnen de groep? Van Vlokhoven geeft aan wat de voorwaarden zijn om compacten en verrijken tot een succes te maken. De executieve functies spelen daarbij een rol, maar ook de (on)mogelijkheden van de dagelijkse onderwijspraktijk. De suggesties voor verrijking variëren van kleine ‘brainsnacks’ tot het vragen van een prestatie. De Taxonomie van Bloom is uitgewerkt in het boek in 3 themavoorbeelden.
Ook is er aandacht voor de hindernissen die (hoog)begaafde kinderen regelmatig tegenkomen. Denk daarbij aan perfectionisme en faalangst of onderpresteren. Begaafde leerling kunnen bijvoorbeeld ook belemmerd worden door een leer- of gedragsstoornis.
Voor kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong is er een eigen hoofdstuk waarin onder andere wordt uitgelegd hoe rijke speel- en werkhoeken in de groep kunnen worden ingericht.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 20,--

Denktijd : voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong in groep 1, 2 en 3

Nina Tearney, Yvonne Kolk
Drachten : Eduforce, 2019. - 408 p.
ISBN 9789492990068
Opdrachtkaarten die een beredeneerd leerstofaanbod bieden voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong in groep 1, 2 en 3.
Met verschillende thema's, werkwijzen en leerstijlen. Eenvoudig aan te passen aan het thema in de klas. Overzichtelijk en laagdrempelig.
In de map vind je 115 leskaarten met daarop de personages Ole en Fien, twee slimme en leergierige olifantjes. Ze worden graag uitgedaagd om op een andere manier te leren: leren leren, leren denken, leren leven.
Om de kinderen een gestructureerde werkwijze aan te leren kun je gebruik maken van het stappenplan. Dit stappenplan is gebaseerd op de ‘Beertjesmethode’ van Meichenbaum, aangepast aan Denktijd met afbeeldingen van Ole.
Prijs: € 124,81