Speel je vaardig : een praktisch boek om executieve functies te ontwikkelen met behulp van spellen

Heidi van der Westerlaken-Vriens
[S.l.] : Speel je vaardig, 2018
Speel je vaardig is een boek dat gemaakt is voor iedereen die spelen wil gebruiken om denk- en gedragsvaardigheden te ontwikkelen. Het is vooral geschikt voor leerkrachten (met name van plusklassen), trainers en coaches die met hun leerlingen willen werken aan de ontwikkeling van deze denk- en gedragsvaardigheden. Het boek bevat een beknopt stukje theorie over de executieve functies en daarnaast veel voorbeelden van spellen die deze vaardigheden kunnen ontwikkelen. Bij elke spel staat aangegeven welke executieve functies het meest ontwikkeld worden. Er staat een beknopte speluitleg bij een QR-code voor de online speluitleg. Daarnaast biedt Speel je vaardig registratiebladen waarmee de vorderingen van de leerling bijgehouden kunnen worden. Er is een signaleringsblad om mee te starten en een registratieblad om bij te houden bij welk level de leerling is gebleven. Met het registratieblad denk- en gedragsvaardigheden kunnen de vorderingen van het worden bijgehouden en wordt na verloop van tijd de ontwikkeling van de desbetreffende executieve functie zichtbaar. Overal zijn richtlijnen voor het gebruik toegevoegd.
Prijs: € 29,95

Succesvol begeleiden van hoogbegaafde kinderen en jongeren

Carl D'Hondt, Hilde van Rossen
Antwerpen : Garant, 2018. - 228 p.
ISBN 9789044135930 Theoretische achtergronden en praktische tips voor het opvoeden en onderwijzen van hoogbegaafde kinderen en jongeren. De auteurs ontdekten daarbij dat hoogbegaafdheid vaak te maken heeft met het vinden van een goede balans tussen twee tegenstrijdige kenmerken. Deze balansproblemen raken niet alleen de hoogbegaafde persoon zelf, maar komen ook terug in het onderwijs en de opvoeding van deze kinderen. Gepleit wordt voor opvoeding tot zelfdiscipline en het creëren van open communicatie met deze kinderen. Geheugeneconomie op school krijgt een extra accent in het boek. Ook de bijlagen rond uitstelgedrag, zelfvertrouwen, perfectionisme, zelfevaluatie en beloning proberen inzicht te verschaffen in deze kernthema’s van hoogbegaafdheid.
Prijs: € 27,95

Uitdagend onderwijs aan pientere peuters en kleuters [Webvideo]

Leraar24, 2017. - 1 filmpje 5(:04 min.)
Uit de praktijk blijkt dat sommige jonge kinderen zich sneller ontwikkelen en nieuwsgieriger zijn dan andere kinderen. Deze pientere peuters en kleuters behoeven meer of andere uitdaging. Op basisschool De Appelgaard in Nijkerk zijn ze daarom begonnen met een peuter – en kleuter plusklas. Via onderzoekend en ontwerpend leren wordt er tegemoet gekomen aan de ontwikkelingsvoorsprong van deze kinderen. Leerkracht Alieke de Jong heeft subsidie en begeleiding van het LerarenOntwikkelFonds gekregen om ‘De pientere peuter – en kleuterklas’ te kunnen vormgeven. Ga naar het filmpje

Briljant verrijkend projectonderwijs

Wilna van den Brink, Marije den Otter
Huizen : Pica, 2017
- Leerkrachtenhandleiding
- Projectgids
Verrijkingsaanbod voor (hoog)begaafde leerlingen uit groep 4 t/m 8. Het kan ingezet worden in plusklassen, maar ook binnen reguliere klassen voor een kleiner groepje (hoog)begaafde leerlingen. Ieder onderwerp kan aangeboden worden volgens de structuur van het programma. Gedurende circa acht tot tien weken werken leerlingen volgens het stappenplan van Briljant. Leerlingen bedenken en beantwoorden hun eigen leervragen en doen zo nieuwe kennis op. Daarnaast werken de leerlingen aan een persoonlijk leerdoel, gericht op de sociaal-emotionele ontwikkeling en executieve functies. Het project wordt afgesloten met een presentatie en reflectie. Briljant bestaat uit een projectgids voor leerlingen en een leerkrachtenhandleiding. De projectgids bevat twaalf stappen. Leerlingen houden hierin onder andere hun planning bij. De handleiding geeft een beschrijving van de invulling van de lessen, dat is toe te passen bij ieder willekeurig thema. Daarnaast wordt een voorbeeldproject beschreven. De aanpak is onder andere geïnspireerd op het TASC-model, de Taxonomie van Bloom, inzichten rond executieve functies en oplossingsgericht werken.
10 Projectgidsen + 1 Handleiding: € 60,-

Intakevragenlijst kleuters

SLO heeft een 'Intakevragenlijst Kleuters' ontwikkeld om kinderen vroegtijdig in beeld te brengen, waarbij ook aandacht is voor het signaleren van een ontwikkelingsvoorsprong bij kleuters. Door de ontwikkeling van kleuters vanuit het perspectief van ouders en leerkracht goed in beeld te brengen, kan onderwijs en begeleiding goed afgestemd worden op de ontwikkelingsbehoeften van het individuele kind. De diversiteit in ontwikkeling op het moment dat kleuters aangemeld worden bij een basisschool is groot. Op de verschillende ontwikkelingsgebieden (bijv. cognitief, motorisch, sociaal en emotioneel) kan het verschil zich manifesteren als een achterstand in ontwikkeling ten opzichte van leeftijdgenoten. Eveneens kan het duidelijk worden dat er sprake is van een ontwikkelingsvoorsprong. De 'Intakevragenlijst kleuters' is voortgekomen uit de vraag van scholen en begaafdheidsexperts. De nieuw ontwikkelde tool is geëvalueerd door (begaafdheids)experts en leerkrachten. In de vragenlijst zijn speciffieke vragen uit de 'Beginkenmerkenlijst' van Mooij & Smeets (1997) opgenomen die duiden op een ontwikkelingsvoorsprong bij kleuters. De beginkenmerkenlijst is onderzocht en toegepast door Ton Mooij in meerdere projecten en is op meerdere basisscholen reeds in gebruik met positieve resultaten (Mooij, 2011, 2013; Schouten, 2011; Dijkstra 2016). Open de Intakevragenlijst kleuters

Omgaan met hoogbegaafdheid op school

Renata Hamsikova & Joyce Luider-Veenstra
Dordrecht : Instondo, 2018. - 100 p.
ISBN 9789463171304
Korte beschrijving van wat nodig is om te begrijpen wat hoogbegaafde leerlingen nodig hebben. Aan de hand van praktische tools leren leerkrachten en intern begeleiders wat nodig is om deze leerlingen te onderwijzen. Het is een eerste aanzet tot meer kennis over het begeleiden van hoogbegaafde kinderen in je klas. Kwalitatief goed onderwijs voor hoogbegaafde kinderen vraagt om het verder verdiepen vanuit deze basiskennis. Hoogbegaafdheid is ‘in’. Her en der richt men speciale klassen voor hoogbegaafde leerlingen op. Wat vaak ontbreekt, is het besef dat hoogbegaafdheid een bijzonder complex fenomeen is. De enorme verschillen in leerlingen binnen het hoogbegaafdheidsspectrum van 130 tot 210 IQ worden vaak niet herkend. Daarom is het belangrijk je eerst goed te verdiepen in dit fenomeen, voordat er een verrijkingsprogramma, plusklas of zelfs voltijd onderwijs voor hoogbegaafden wordt gestart.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 24,95

Hoogbegaafde leerlingen: het hele team in beweging

Uit onderzoek blijkt dat 20% van de leerlingen op de basisschool onvoldoende wordt uitgedaagd. De begeleiding van de (hoog)begaafde leerling is niet van vandaag op morgen geregeld. Een doorgaande leerlijn implementeren op school vraagt actie van het hele team en zal slechts stap voor stap gerealiseerd kunnen worden. Martine Blonk, Onderwijsadviseur bij Driestar Onderwijsadvies, geeft tips om aandacht voor (hoog)begaafde leerlingen schoolbreed op te pakken. Open het artikel op wij-leren.nl

Zien en gezien worden : onderwijsbehoeften hoogbegaafde kinderen

Marjon de Boer-Bruggink, Melline Huiskamp
In: JSW. - jrg. 102 (2017-2018), nr. 10 (juni 2018) ; p. 6-8
Passend onderwijs vraagt van leerkrachten om te voldoen aan de basisbehoeften van álle kinderen, ook van hoogbegaafde kinderen. De praktijk leert dat het soms lastig is om hen echt te begrijpen. Herken de onderwijsbehoeften van hoogbegaafde kinderen beter met behulp van een matrix voor leerkrachten.

Betere prestaties met minder les?

Excellente leerlingen die de keuze krijgen om in plaats van bepaalde lesuren zelfstandig te werken aan projecten die ze zelf hebben gekozen, scoren hogere cijfers op de middelbare school dan leerlingen die deze keus niet krijgen. Dit concludeert Ferry Haan in zijn onderzoek naar excellentiebeleid in het voortgezet onderwijs. Hij promoveerde 6 juni aan de Universiteit van Amsterdam. Lees meer

Kei in hoogbegaafdheid : het praktijkboek voor de leerkracht

Jan Kuipers
Drachten : Eduforce, 2018. - 120 p.
ISBN 9789492131911
In dit boek beschrijft Jan Kuipers, ECHA Specialist Hoogbegaafdheid, de stappen die volgens hem nodig zijn om tot een goede aanpak voor excellente en hoogbegaafden leerlingen te komen. In zijn boek staat de leerkracht centraal die op een school voor álle kinderen werkt, oog heeft voor innovaties en de wil heeft om de aanpak van excellente en hoogbegaafden kinderen te verbeteren. Zijn motto hierbij is: met kennis, ervaring en inzet (KEI) kun je goed onderwijs bieden aan hoogbegaafde kinderen! Met praktijkvoorbeelden.
Prijs: € 29,85

Passend onderwijs voor begaafde leerlingen binnen samenwerkingsverbanden

Enschede : SLO, 2018
Rapportage van een inventariserend onderzoek binnen samenwerkingsverbanden. De brede doelstelling van passend onderwijs is een passende plek voor ieder kind, dus ook voor (hoog)begaafde leerlingen. Aandacht voor de mogelijkheden en behoeften van begaafde leerlingen in de context van passend onderwijs is niet altijd vanzelfsprekend. Via diverse beleidsmaatregelen wordt hiervoor extra aandacht gevraagd en sinds augustus 2015 ontvangen de samenwerkingsverbanden (SWV'en) hiervoor extra gelden. Dit inventariserende onderzoek beoogt weer te geven wat de stand van zaken is binnen de SWV'en van het primair en voortgezet onderwijs op het gebied van onderwijs aan en begeleiding van begaafde kinderen en welke ambities zij hebben. Open de publicatie  

Ik kies voor mijn talent : toolbox voor jong talent

Luk Dewulf, Peter Beschuyt, Els Pronk
herz. ed. -
Tielt: LannooCampus, 2018
Box bevat: handleiding, 31 werkvormenkaarten, 40 blauwe, oranje en groene talentenkaarten
ISBN 9789401451642
Deze toolbox biedt een overzicht van 40 zichtbare talenten van kinderen in activiteiten op school, thuis, in de sportclub. Met een uitgebreide set van werkvormen en tools die opvoeders, ouders, leerkrachten en hulpverleners willen helpen om talenten van kinderen te leren zien, te ontwikkelen en maximaal in te zetten.
Prijs: € 49,99

De Steiger - Marant

Dit is een tijdelijke, stimulerende leef- en leeromgeving voor (hoog)begaafde kinderen met veel potentie die (bijna) uitvallen in het reguliere onderwijs. De reden hiervoor is dat ze zich vaak moeilijk kunnen verhouden tot het systeem. Oftwel: De Steiger is een plek om te ontdekken en spelenderwijs te leren, tot de kinderen weer naar school kunnen en weer aansluiting vinden in de klas.
We bieden deze kinderen een plek om aan te meren en hun leren te verhogen, tot ze dit zelf weer kunnen. De Steiger richt zich met name op kinderen in groep 4 t/m 8 van het primair onderwijs. De Steiger is geen school: kinderen komen maximaal twee dagen per week en gaan daarnaast weer (gedeeltelijk) naar school. Zoals het er nu voorstaat, zouden we rond de zomer moeten kunnen beginnen met de eerste kinderen. Lees meer

Ontwerp en verrijk [Poster]

De Amerikaanse onderwijspsycholoog Benjamin Bloom publiceerde in 1956 een taxonomie die tot op de dag van vandaag heel bruikbaar is gebleken voor het bepalen van leerniveaus en de cognitieve ontwikkeling. Dit artikel gaat dieper in op de verschillende denkvaardigheden en biedt een overzicht van mogelijke vragen en tools waarmee je je lessen kunt verrijken. Open het artikel met de poster

Hoogbegaafd zonder didactische voorsprong?

Hoge cito scores, altijd het vingertje in de lucht en de hele weektaak op dinsdag af. Het lijkt een hardnekkig vooroordeel over hoogbegaafde kinderen. Natuurlijk zie ik deze kinderen ook, maar een grote groep begaafde kinderen toont zich op een andere manier. School is stom, taal is moeilijk en ik ben de domste van de klas. Er zijn veel redenen waarom een (hoog)begaafd kind geen didactische voorsprong heeft. Is dit erg? Is er dan actie nodig? Lees het artikel van Lisanne van Nijnatten op Wij-leren.nl

Slagvaardig met snelle kleuters : voor kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong

Marian Habermehl, Lilian van der Poel
Utrecht : Schoolsupport, 2017. - 240 p.
ISBN 9789065081193
Boek met theorie en praktijkvoorbeelden over de signalering en begeleiding van kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong. In deel 1 wordt ingegaan op de praktijk. Dit deel bevat:
•Het belang van en aandachtspunten bij het signaleren van snelle kleuters.
•Koppeling snelle kleuters en het observatie- en registratiesysteem Kijk!
•Een volledig uitgewerkt signalerings- en begeleidingsinstrument.
•XL-signaleringslijst en interpretatie van deze lijst.
•Informatie over het vaststellen van de leer- en ontwikkelbehoeftes op basis van de XL-signaleringslijst en het vaardighedenschema en de zijnskenmerken.
•Mindset
•Passend werk: het aanpassen van het lesaanbod
•Handvatten en tips bij gesprekken
•De overgang naar groep 3
•Overdrachtsformulier
Deel 2 bevat achtergrondinformatie over hoogbegaafdheid en verschillende theorieën over leren passeren de revue, ondermeer de theorie van Renzulli en Mönks; het Delphi Model; de theorie van Tessa Kieboom over denkluik en zijnsluik.
Prijs: € 99,95

Verwonderingskaartjes

Auteur: Merel Sprong
Stimuleer de denkvaardigheden analyseren, evalueren en creëren met de vragen op deze verwonderingskaartjes. Geschikt voor groep 1 t/m 8. De kaartjes sluiten aan bij de kerndoelen uit het domein Oriëntatie op jezelf & de wereld en zijn gebaseerd op de denkvaardigheden uit de taxonomie van Bloom.
Prijs: € 16,95

Willen hoogbegaafde kinderen zelf presteren?

Presentatie door Prof. Dr. Tessa Kieboom tijdens de conferentie 'Bijzonder Begaafd' op 12 oktober 2017 in Nieuwegein, georganiseerd door het Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling (SLO).

Gelijkheid troef in het Nederlandse basisonderwijs

onderzoek naar het onderwijs voor zeer makkelijk lerenden
Willy de Heer
Enschede : Ipskamp printing, 2017. -
ISBN 9789402806977
In deze dissertatie worden eerst de vragen aan de orde gesteld wat hoogbegaafdheid is en welke kennis in de wetenschap aanwezig is over het onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen.
Voor het begrip hoogbegaafd wordt het begrip zeer makkelijk lerend (zmal) geïntroduceerd. In de onderwijsomgeving is het namelijk gebruikelijk om kinderen met een IQ-score lager dan 90 niet te belasten met termen die een negatieve gevoelswaarde geven. Naar analogie hiervan wordt in dit onderzoek een pedagogische terminologie gehanteerd om kinderen met een IQ-score van 90 of hoger aan te duiden. Het begrip zeer makkelijk lerend wordt gebruikt als tegenhanger van het begrip zeer moeilijk lerend (zml).
Vervolgens is de wetenschappelijke kennis over het onderwijs aan zeer makkelijk lerenden in kaart gebracht. De begrippen ondervraging en incongruentie worden hierbij geïntroduceerd. Geconcludeerd wordt dat de problemen van zeer makkelijk en zeer moeilijk lerende leerlingen vergelijkbaar zijn. Voor beide groepen is het noodzakelijk dat het onderwijs wordt aangepast aan hun afwijkende leerproces. Tevens is de onderwijssituatie van zeer makkelijk lerenden in het Nederlandse basisonderwijs geanalyseerd. De in kaart gebrachte wetenschappelijke kennis over het onderwijs aan deze leerlingen blijkt om verklaarbare redenen nagenoeg niet te worden toegepast. Deze verklaarbare redenen zijn nader onderzocht in twee afzonderlijke vervolgonderzoeken, een op hogeschoolniveau en een op samenlevingsniveau.
De resultaten van de drie onderzoeken hebben geleid tot enkele stevige conclusies.
Prijs: € 37,10

Kenniscentrum Hoogbegaafdheid Bl!nk UIT

BL!NK-UIT is een samenwerking tussen twee onderwijsadviesbureaus (OBD Noordwest en Schoolbegeleiding Zaanstreek Waterland). De medewerkers van BL!NK-UIT zijn academisch geschoolde orthopedagogen en psychologen met jarenlange ervaring in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs (bestuurlijk en ondersteunend).
Een aantal medewerkers heeft de ECHA opleiding tot ‘Specialist in gifted education’ gevolgd. BL!NK-UIT is gericht op samenwerking tussen ouders en scholen en ondersteunt schoolbesturen bij de vormgeving van beleid rondom hoogbegaafdheid. BL!NK-UIT heeft een groot netwerk, zowel binnen het onderwijs als binnen ‘hoogbegaafdheidsland’. Lees meer

Doelen en Vaardigheden voor Ontwikkeling (DVO)

Het Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling heeft een nieuw overzicht ontwikkeld met 'Doelen en Vaardigheden voor Ontwikkeling'! Om tegemoet te komen aan de onderwijsbehoeften en interesses van alle leerlingen, ook de zeer talentvolle en begaafde leerlingen, zijn er bij het 'Kader voor ontwikkeling' (Steenbergen-Penterman & Houkema, 2013) kindgerichte 'Doelen en Vaardigheden voor Ontwikkeling' geformuleerd. Dit dient als hulpmiddel om doelen te stellen met leerlingen. Hiermee kunnen zij vaardigheden ontwikkelen die nu én in de toekomst belangrijk zijn.

Meer informatie en download van de poster Meer informatie en poster downloaden 

Lekker zelluf doen! : waarom hoogbegaafde kinderen (soms) achteroverleunen en wat je daaraan kunt doen

Monique Jonkers

Utrecht : Bureau Flore, 2016. – 93 p.

ISBN 9789082586008

Uitleg van hoe het komt dat een hoogbegaafd kind kan vastlopen en bespreking van een overzichtelijk 7-stappenplan om daarin verandering te brengen. Een leerkracht of ouder kan er meteen mee aan de slag. Dat plan is uitgewerkt voor kleuters, kinderen in de basisschoolleeftijd en pubers. Met een duidelijke uitleg, voorzien van aansprekende voorbeelden en de hindernissen die je kunt tegenkomen, en wat je dan kunt doen.

Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid 10320-JONK

Slim onderpresteren aanpakken

Tania Gevaert, Ophélie Desmet

Apeldoorn : Garant, 2016. – 215 p.

ISBN 9789044133585

Beschrijving van handvatten voor onderpresteren voor de begeleider –leerkracht en/of ouder– en de onderpresteerder zelf. Er wordt informatie gegeven over de verschillende typen van onderpresteerders. Het eerste deel, de begeleidershandleiding, geeft een overzicht van het fenomeen en geeft daarna praktijkvoorbeelden. Voor de onderpresteerder zelf is in een tweede deel een werkboek ontwikkeld, met reflectieopdrachten en tips om het onderpresteren aan te pakken.

Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid 10320-GEVA

Slim kind evenzogoed gebaat bij uitleg

Hoogbegaafde kinderen presteren als vanzelf naar hun volledige leerpotentieel. Die komen er dus wel op eigen kracht… toch? Niets is minder waar! Een promovendus aan de Universiteit Leiden ontdekte dat slimme kinderen dezelfde instructiebehoefte als gemiddelde begaafde kinderen blijken te hebben.

Voor het promotieonderzoek maakten een groep hoogbegaafde en een groep gemiddeld begaafde kinderen een leerpotentieeltest. Eerst werd een startmeting gedaan, daarna volgende een training en tot slot een aantal opgaven als nameting. De hoogbegaafden begonnen weliswaar op een hoger niveau, maar maakten even grote stappen vooruit als de gemiddeld begaafden. De uitkomst van het onderzoek impliceert dat slimme kinderen dus net zoveel profiteren van training en instructie als gemiddeld begaafde kinderen.

Compacten en verrijken: Een must voor (hoog)begaafde kinderen

In reguliere klassen kan goed werk verricht worden om hoogbegaafde kinderen uit te dagen en plezier te geven in het leren. Dat wordt gedaan door ‘compacten en verrijken’. Om dit enige kans van slagen te geven zijn er een aantal dingen waar rekening mee gehouden moet worden. Dat gaat nog al eens mis. Vandaar een opsomming van klassieke fouten én hoe het wel moet.
Lees het artikel van Lisanne van Nijnatten op wij.leren.nl 

Goed onderwijs voor begaafde leerlingen : 7 aanraders en 1 heet hangijzer

Eleonoor van Gerven
Dordrecht : Instondo, 2016. – 100 p.
ISBN 9789463170499

In toenemende mate geven schoolteams heel bewust vorm aan het onderwijs aan begaafde leerlingen. Hierbij komen veel dilemma's naar voren. In alle gevallen is het vertrekpunt de opvatting van het team over 'goed onderwijs'. Is dat onderwijs ook goed voor de begaafde leerlingen? Welk perspectief op begaafdheid heeft het team? Alle kinderen hebben gaven, maar toch zijn niet alle leerlingen begaafd. Hoe kan begaafd zijn zich vertalen in educatieve behoeften? Hoe zorgen we ervoor dat we die educatieve behoeften op vijf domeinen blijven formuleren: cognitief, schoolse vaardigheden, interpersoonlijk, intrapersoonlijk en motorisch? En als je dan gaat inspelen op die behoeften, waar moet je dan rekening mee houden? Wat zijn bijvoorbeeld de grootste valkuilen als je aanpassingen in de leerstof gaat verzorgen? Als je uitgaat van de inclusieve gedachte, betekent dit dan ook dat de plusklas uit den boze is of kun je die vraag alleen vanuit een bredere context beantwoorden? En wie en wat bepaalt welke leerling mag deelnemen aan zo'n alternatief onderwijsarrangement? In deze TIBtool van Eleonoor van Gerven worden aandachtspunten voor goed onderwijs voor begaafde leerlingen in het spotlicht gezet en wil dit boek helpen je om met het team een eigen plan te trekken. Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid 10320-GERV

Het uiltje dat (te) knap is

Folkert Oldersma
Beets : Bureau voor Levend Leren, 2016. – 37 p.
Een voorlees- en prentenboek over hoogbegaafdheid. Het verhaal gaat over het uiltje Ove, die een hoogvlieger is. Daardoor wordt hij niet begrepen, voelt hij zich anders dan de andere dieren. Op school, thuis, bij het spelen. Het maakt hem verdrietig en boos. Buiten het bos ontmoet hij het mensenkind Jonathan. Samen weten ze het bos te redden en dan blijkt hoogvlieger-zijn toch zo zijn voordelen te hebben. Dit boek wil hoogbegaafde kinderen herkenning bieden en problemen, waar het jonge intelligente kind mee kan worstelen, bespreekbaar maken. In het boek is aanvullende informatie opgenomen over kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong en hoogbegaafdheid bij jonge kinderen.
Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid Jonge kind

Een andere kijk op (onder)presteren

Esther de Boer Nathalie van Kordelaar, Mariken Althuizen
Amsterdam : SWP, 2016 . – 160 p.
Met lit.opg.
ISBN 9789088507014
De term onderpresteren komt vaak voor binnen het thema hoogbegaafde leerlingen. Ook niet-hoogbegaafden kunnen onderpresteren. Wel neem de kans op onderpresteren toe wanneer iemands intelligentie toeneemt. Wanneer prestatie gekoppeld zou worden aan de individuele ontwikkeling en succes ten opzichte van zelf opgestelde doelen, dan zou onderpresteren niet bestaan. In het boek wordt op een optimistische wijze het probleem van onderpresteren besproken. De auteurs geven aan wat er volgens hen nodig is om kinderen, jongeren en volwassenen in hun kracht en in hun waarde te laten. Pas dan kunnen zij zelf bewust kiezen wat voor hun ‘prestatie’ en ‘succes’ inhoudt. Pas dan kunnen zij zelf kiezen of zij wensen te presteren en pas dan kunnen zij presteren. Aan het eind van ieder hoofdstuk staan praktische tips onder het kopje ‘Hoe speel je het spel?’
Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid 17430-BOER

Hoogbegaafd : als je kind g(een) Einstein is

Tessa Kieboom
herz. dr.- Tielt : Lannoo, 2015. – 280 p.
Met lig.opg.
ISBN 9789401406901
Basisboek over hoogbegaafdheid. In het boek staan veel praktijkvoorbeelden over hoogbegaafdheid en wordt antwoord gegeven op vragen als: wat is hoogbegaafdheid precies? Hoe wordt de diagnose gesteld? Wat zijn de gevolgen van hoogbegaafdheid? en Hoe ga je het beste om met hoogbegaafde kinderen? Deze uitgave is geactualiseerd en aangepast aan de recentste wetenschappelijke kennis, inzichten en achtergronden.
Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid 10320-KIEB

Ben jij een cheetah? : de uitdagingen waar hoogbegaafde kinderen tegenaan lopen in het onderwijs

Marianne van Zetten
Utrecht : Novilo, 2013. – 42 p.
ISBN 9789081916721
Tristan wordt met een vrachtwagen naar de dierentuin gebracht. Na een paar weken ligt hij lusteloos op de vloer van zijn hok. Hij wil bijna geen hap vlees meer eten. Fred en Henk, de oppassers, vragen zich af wat Tristan voor een dier is. Als het een cheetah is, kan hij 110 km per uur rennen volgens internet. “Maar deze rent toch niet?”, vraagt Fred. “Eh … Misschien is hij kapot?”, oppert hij. “Nee oen,” zegt Henk, “we moeten hem testen …” Dit boek gaat over een Cheetah, maar eigenlijk gaat het over meer … Het boek is bedoeld voor hoogbegaafde kinderen als steuntje in de rug. Het wil ouders/leerkrachten/begeleiders de gelegenheid geven om met kinderen in gesprek te gaan over de uitdagingen waar zij tegenaan lopen. Eventueel samen met het boek ’De 7 uitdagingen in het onderwijs aan hoogbegaafde kinderen’ (Novilo).
Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid

Sociaal-emotionele effecten van verrijkingsprogramma’s voor excellente kinderen

Joyce Gubbels, Eliane Segers, Ludo Verhoeven

In: 4W Uitgave 1-2015/2016

Excellente leerlingen hebben uitdagend onderwijs nodig. Deze uitdaging kan geboden worden in de vorm van een verrijkingsprogramma. Het was al bekend dat verrijkingsprogramma’s de schoolprestaties van excellente leerlingen verbeteren. Uit onderzoek blijkt nu ook dat dergelijke programma’s een verlies van motivatie voor schoolwerk kunnen voorkomen.

Open het artikel 

Slim kleuteren

Hierin is aandacht voor signalering, aanbod, begeleiding en praktische aanpassingen voor je materialen en activiteiten. Elke maand wordt in de nieuwsbrief een deel van ‘Slim Kleuteren’ (de vernieuwde uitgave van ‘Hoogbloeiers’) een deel gepubliceerd. In januari 2016 is de publicatie compleet verschenen!

Wat kun je verwachten van deze nieuwe publicatie:
In iedere nieuwsbrief komt een hoofdstuk dat in drie gedeeltes is opgesplitst: een stukje theorie, vervolgens wordt er een koppeling naar de praktijk gemaakt en in het laatste gedeelte wordt beschreven hoe je een bestaand ontwikkelingsmateriaal kunt verrijken.
Een nieuwsbrief gemist? Geen bezwaar. Op deze website vind je alle hoofdstukken terug, wanneer de nieuwsbrief is verschenen.

Slim kleuteren:
September: Inleiding Slim Kleuteren
Oktober: Hoofdstuk 1
November: Hoofdstuk 2
Januari 2016: Hoofdstuk 3

Welke onderwerpen komen in de volgende nieuwsbrief aan bod?
• Theorie: Slimme kleuters een voorsprong of hoogbegaafd?
• Praktijk: Stellingenkaartjes: misvattingen over kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong
• Ontwikkelingsmateriaal verrijken: leeg format om zelf ontwikkelingsmateriaal te verrijken en Berenspel

Ik ben een kind, gelukkig & gevoelig begaafd

Rineke Derksen
Steenwijk : 248media, 2015. – 200 p. ; 22 cm
Met referenties
ISBN 9789079603367
Samenvoeging van de boeken 'Gelukkig hoogbegaafd' en 'Gevoelig hoogbegaafd', aangevuld met een hoofdstuk over hoogbegaafde meisjes. In het boek 'Gelukkig hoogbegaafd' geeft de auteur handen en voeten aan de begeleiding van hoogbegaafde kinderen. Daarvoor gebruikt ze veel praktijkvoorbeelden en tips voor thuis, op school en in de kinderopvang. In het boek 'Gevoelig hoogbegaafd' geeft de auteur door middel van praktijkverhalen meer inzicht in hoe volwassenen een betere begeleiding kunnen geven aan gevoelig hoogbegaafde kinderen. Om deze verhalen te ondersteunen, is gebruik gemaakt van de kennis van onderzoekers op het gebied van hoogbegaafdheid en hoogsensitiviteit.
Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid 107660-DERK

Website Gedragsproblemen-kinderen.info

Op deze site is informatie te vinden over allerlei gedrags- en leerproblemen/stoornissen bij kinderen en peuters. Vooral voor ouders is de site een handig naslagwerk, omdat er veel leesbare achtergrondinformatie over de stoornis of probleem te vinden is en de kenmerken goed zijn weergegeven. Daarnaast zijn er praktische tips te vinden en geven we concrete hulp bij het omgaan met kinderen die anders zijn. Op deze website vind je info over leerproblemen als werkhoudingsproblemen, dyslexie, dyscalculie, beelddenken, NLD, Hoogbegaafdheid, zwakbegaafdheid en dyspraxie. Open de website

Een andere kijk op hoogbegaafdheid

Mariken Althuizen, Esther de Boer, Nathalie van Kordelaar
Amsterdam : SWP, 2014. – 127 p.
ISBN 9789088505591
Wat is hoogbegaafdheid? Er is geen eenduidige definitie van hoogbegaafdheid, en ‘dé hoogbegaafde’ bestaat niet. Bij hoogbegaafdheid denken we in eerste instantie aan moeilijke concepten kunnen begrijpen en aan snel kunnen denken. Maar bij hoogbegaafdheid hoort ook overspoeld raken door prikkels. En je noodgedwongen aanpassen omdat het lijkt alsof je echte ik niet past binnen de sociale normen. Dat hebben de auteurs allen zelf ervaren en vanuit deze ervaringen beschrijven zij – en bepleiten zij – een andere kijk op hoogbegaafdheid. Vanuit dit kader worden een aantal thema’s besproken: intelligentie, gedrag, prikkelverwerking, onderwijs, een andere kijk op onderzoek en tests. Ook komt de stand van zaken vanuit de wetenschap aan bod en noteren zij een staalkaart aan ervaringen van jongere en oudere hoogbegaafden. Aan het slot van elk hoofdstuk geven de auteurs uitgebreide tips en adviezen aan ouders, leerkrachten en kinderen om beter om te leren gaan met hoogbegaafdheid. Het gaat bij hoogbegaafdheid niet om prestaties. Het gaat er zelfs niet om dat je het beste uit hoogbegaafden haalt. De auteurs willen duidelijk maken dat hoogbegaafdheid gaat om je ‘zijn’ dat zich ontwikkelt in de loop van je leven.

Vooroordelen (hoog)begaafdheid [Webvideo]

Leraar24, 2011. - (5:46 min.)
Wat zijn de feiten over hoogbegaafdheid en welke niet? In het Vooroordelenspel kunnen vooroordelen bij leerlingen aan het licht worden gebracht en wordt duidelijk gemaakt waarom er sprake is van vooroordelen. In deze video worden ervaringen van leerkrachten getoond die het Vooroordelenspel spelen. Begeleider Susanne Sjoers geeft achtergrondinformatie over hoe en waarom dit spel leerzaam en functioneel kan zijn.

Signaleringsinstrument ontwikkelingsvoorsprong bij jonge kinderen

Er is voor consultatiebureaus een kaartenset (signaleringsinstrument) ontwikkeld die een snellere en betere indruk geeft van een ontwikkelingsvoorsprong. De kaarten zijn ingedeeld naar leeftijd en onderwerp en zijn overzichtelijk. Het instrument heet 'Kleine kinderen grote sprongen'. Lees meer