Uitspraak: Hoogbegaafdheid is geen handicap op school, wél extra inzet kabinet nodig

Hoogbegaafdheid is geen handicap binnen het schoolsysteem, oordeelt het College voor de Rechten van de Mens vandaag. Toch moet minister Slob (Basis- en voortgezet onderwijs) wel de nodige maatregelen treffen om het recht op passend onderwijs voor hoogbegaafde kinderen vast te leggen. Artikel van Edwin van der AA in AD, 2 juli 2021
Open Uitspraak: Hoogbegaafdheid is geen handicap op school, wél extra inzet kabinet nodig

Hoe kunnen intern begeleiders leraren zo begeleiden dat zij goed passend onderwijs kunnen bieden aan (hoogbegaafde) leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften?

Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek.
Veel leraren hebben behoefte aan begeleiding om passend onderwijs te kunnen bieden aan leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften. Intern begeleiders kunnen hen helpen met handelingsgericht werken: een cyclische werkwijze die effectief is. Hoogbegaafde leerlingen zijn erbij gebaat als intern begeleiders aansturen op vroege signalering. Werken met een portfolio en een kort, verrijkt programma stimuleert ook hun ontwikkeling. Verder kunnen intern begeleiders inzetten op het wetenschappelijk onderbouwen en evalueren van nieuwe initiatieven.
Open Hoe kunnen intern begeleiders leraren zo begeleiden dat zij goed passend onderwijs kunnen bieden aan (hoogbegaafde) leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften?

Wat is het belang van vroege signalering van een ontwikkelingsvoorsprong bij basisschoolleerlingen?

Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek.
Vroege signalering van een ontwikkelingsvoorsprong is belangrijk voor zowel de cognitieve als de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen in het basisonderwijs. Onderpresteren, probleemgedrag en een laag zelfbeeld kunnen hiermee worden voorkomen. Bij het signaleren is het raadzaam om een combinatie van informatiebronnen te gebruiken: observaties door de leerkracht, raadpleging van ouders en toetsen.
Open Wat is het belang van vroege signalering van een ontwikkelingsvoorsprong bij basisschoolleerlingen? 

Welke leerkrachtbegeleiding is in een reguliere groep effectief voor de ontwikkeling van (hoog)begaafde leerlingen?

Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. Effectief klassenmanagement met gedifferentieerde instructie en begeleiding lijkt effectief voor de ontwikkeling van (hoog)begaafde leerlingen. Begeleiding bij zelfregulerende vaardigheden is eveneens effectief. De basisbehoeften van (hoog)begaafde leerlingen komen grotendeels overeen met die van reguliere leerlingen. Ook hangen de basisbehoeften en de bevrediging ervan op dezelfde manier samen met de motivatie als bij andere leerlingen.

Open Welke leerkrachtbegeleiding is in een reguliere groep effectief voor de ontwikkeling van (hoog)begaafde leerlingen? 

Hoe dan? : pakkend onderwijs voor begaafde leerlingen

Anouke Bakx, Eleonoor van Gerven en Annemieke Weterings-Helmons
Huizen : Pica, 2021
ISBN 9789493209350
Het afstemmen in basis- of voortgezet onderwijs op begaafde leerlingen is geen luxe interventie maar een verbeteringsslag van de kwaliteit van het onderwijs aan de hele school. Vanuit het perspectief dat alle leerlingen recht hebben op een ononderbroken ontwikkeling bekeken de auteurs welke thema’s voor schoolleiders, schoolbesturen, samenwerkingsverbanden en uiteraard specialisten begaafdheidsonderwijs van belang zijn om binnen hun eigen team bespreekbaar te maken.
De auteurs zetten in op het belang van visie, ontwikkeling en positiebepaling om aan de hand daarvan beleidsmatige keuzes te kunnen maken die bijdragen aan de ontwikkelingskansen van begaafde leerlingen en die leiden tot rijker onderwijs voor alle leerlingen in de school. Dit doen ze in zes hoofdstukken, waarin ze thema’s aan snijden als: visies op begaafdheid, effectieve ondersteuningsstructuur voor leerlingen én leraren, grenze(n)loos onderwijzen, goed leraarschap, als leren andere ondersteuning vereist en pakkende professionalisering.
Plek in kenniscentrum: Hoogbegaafdheid 10320-BAKX

Handreiking overgangsjaar voor versnelde leerlingen

Hanna Beuling, Nora Steenbergen, Martin Klein Tank
Enschede: SLO, 2021
Deze handreiking is een hulpmiddel voor scholen bij het opzetten en uitvoeren van een overgangsjaar tussen het primair en het voortgezet onderwijs voor leerlingen die het po in minder dan acht jaar doorlopen hebben. Zo'n overgangsjaar is specifiek bedoeld voor leerlingen die eraan toe zijn om het po te verlaten, maar nog niet helemaal klaar zijn voor het vo. De handreiking gaat in op zowel de organisatie als op het curriculum van het overgangsjaar.
Open Handreiking overgangsjaar voor versnelde leerlingen

Regisseur van je eigen leerproces

Ellen Dittrich
Gifted@248. - Lente 2021. - p. 12-15
Een artikel over het aantrekkelijker maken van het onderwijs voor hoogbegaafde kinderen. Doordat hoogbegaafden anders ‘beleven’ kan er onbegrip tussen kind en omgeving ontstaan. Een begripvolle omgeving is veilig en staat een kind toe om ‘anders’ te zijn. Als een kind zich anders en niet gewaardeerd voelt, kan hij of zij probleemgedrag gaan vertonen. Dit kan zich uiten in psychosomatische klachten, angst, huilen, somberheid, etc. Dit gedrag wordt ‘overlevingsgedrag’ genoemd, omdat het gedrag ontstaat doordat een kind in nood is. Deze kinderen zitten niet lekker in hun vel en zijn niet leerbaar. Door gesprekjes te voeren met het kind, kan een leerkracht erachter komen wat er aan de hand is en wat er nodig is om te helpen.
Leerbaar maken bestaat uit twee componenten: de omgeving van het kind zodanig aanpassen dat hij zich prettig en gewaardeerd voelt en zijn energie weer kan begrijpen om te leren. Daarnaast moet een hoogbegaafd kind leren dat anderen de wereld ander zien dan hij en hoe hij daarmee om kan gaan. Hoogbegaafde kinderen leren niet alleen anders, maar ondervinden ook andere problemen bij het leren en maken van fouten. Dit zijn valkuilen, zoals het niet goed lezen van een instructie, het niet teruglezen en het niet herhalen van de stof. Om echt inzicht te krijgen in het individuele leerproces van een kind is het evalueren van opdrachten belangrijk.